Մեկն ում հետ կարելի է խոսել

Լրագրող: Սառա Խոջոյան

Լուսանկարիչ: ՎԱՂԻՆԱԿ ՂԱԶԱՐՅԱՆ

27.04.21
Հրատարակություն:
թեման:

94-ամյա Ալիս Քեշիշյանը Սվետա Խաչատրյանի այցի նախորդ գիշերը չկարողացավ աչք կպցնել: 

«Յուբկես պիդի հագնեմ, հոն մի տեղ է, նայիր», - ասում է նա Սվետային, երբ վերջինս ժամանում է: Սվետան ցանկանում է, որ Ալիսը լողանա, բայց Ալիսի համար ավելի կարևոր է Covid-19-ից ապաքինվելուց հետո նշել իրենց առաջին հանդիպումը: «Եկ, նստրի, խոսինք, կուզե՞ս՝ երգեմ»:

94-ամյա Ալիս Քեշիշյանը 26 տարի շարունակ Սվետայի խնամակալության ներքո  է: Խորհրդային Միության ժամանակ ...
94-ամյա Ալիս Քեշիշյանը 26 տարի շարունակ Սվետայի խնամակալության ներքո է: Խորհրդային Միության ժամանակ Ալիսն արտագաղթել է Հունաստանից: Նա սիրում է երգել Սվետայի համար: [Լուսանկարը՝ Տաթև Դուրյանի]

68-ամյա Սվետան 26 տարի պարբերաբար այցելում է Ալիսին՝ որպես Երևանում գործող «Առաքելություն Հայաստան» հասարակական կազմակերպության խնամատար: Սվետան խնամում է 17 տարեցների, որոնք կազմակերպության շահառուներն են: 

Սվետան փորձում է համոզվել, որ ժամանակ ունի և կհասցնի զրուցել: Ալիսի համար այս խոսակցությունները Սվետայի օգնության բաղկացուցիչ մասն են: [Լուսանկարը՝ Տաթև Դուրյանի]
Սվետան սուրճ է պատրաստում Ալիսի տանը: Նա 26 տարի հոգ է տարել Ալիսի մասին այն ժամանակվանից, երբ աշխատանքի է անցել «Առաքելություն Հայաստան» կազմակերպությունում: [Լուսանկարը՝ Տաթև Դուրյանի]
Ալիսը պատմում է դպրոցական հիշողությունները, այն ժամանակ նա երգում էր եկեղեցական երգչախմբում: [Լուսան ...
Ալիսը պատմում է դպրոցական հիշողությունները, այն ժամանակ նա երգում էր եկեղեցական երգչախմբում: [Լուսանկարը՝ Տաթև Դուրյանի]

Ալիսն առաջիններից էր, ում Սվետան պետք է խնամեր և այդ օրվանից նա շաբաթը մեկ անգամ այցելում էր կնոջը՝ օգնում լողանալ և հարդարվել:

Երբ ավելի քան քառորդ դար առաջ Սվետան հանդիպեց Ալիսին, աշխատանքը, որ պատրաստվում էր անել, բոլորովին էլ իր պլանավորածը չէր: Մասնագիտությամբ ինժեներ Սվետան 19 տարի աշխատել է Երևանի Սերգեյ Մերգելյանի անվան մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտում: Երբ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ինստիտուտը փակվեց, ավարտվեց նաև Սվետայի կարիերան ճշգրիտ գիտությունների ոլորտում: Նա երկու երեխաներին կերակրելու համար քիչ տարբերակներ ուներ։

Փեսան առաջարկել էր կապվել նախկին գործընկերոջ՝ Հռիփսիմե Կիրակոսյանի հետ, ով «Առաքելություն Հայաստան» կազմակերպությունն էր հիմնել: Հռիփսիմեն նախազգուշացրել էր Սվետային, որ աշխատանքը դժվար է լինելու և փորձելու համար նրան մեկ շաբաթ ժամանակ տվել: 1995-ի օգոստոսին Սվետան սկսեց աշխատել առաջին շահառուների հետ:

Աշխատանքի ժամանակ Սվետան անընդհատ շարժման մեջ է: Նա յուրաքանչյուր շահառուի մոտ սովորաբար մնում է երկ ...
Աշխատանքի ժամանակ Սվետան անընդհատ շարժման մեջ է: Նա յուրաքանչյուր շահառուի մոտ սովորաբար մնում է երկու ժամ եւ եթե գործերը շուտ է ավարտում, նստում է և խոսում նրանց հետ:

«Ես այլ ելք չունեի: Պիտի էրեխեքիս պահեի: Ամուսինս աշխատելու հետ սեր չուներ, ստիպված էի ես աշխատել», - հիշում է Սվետան:

«Ես ինքս ինձ կրկնում էի՝ դու պիտի աշխատես, դու պիտի օգնես մարդկանց: Կապվեցի իրանց հետ, ամեն մեկի հոգսը, ցավը, ոնց որ իմը լիներ… Որ հետ եմ նայում, չեմ հավատում, թե ոնց ենք աշխատել՝ լույս չկար, ջուր չկար, ջեռուցում չկար»:

Մինչ Խորհրդային Միության փլուզումը 68-ամյա Սվետա Խաչատրյանը աշխատել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաներ ...
Մինչ Խորհրդային Միության փլուզումը 68-ամյա Սվետա Խաչատրյանը աշխատել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտում:

Սվետան հիշում է, թե աշխատանքը սկզբում որքան դժվար էր. համակարգիչը կառավարելուց նա անցավ տարեց մարդկանց օգնելուն․ նրանցից շատերը անկողնային հիվանդ էին, օգնում էր լոգանք ընդունել ու խնամում էր:

«Շատ դժվար եմ համակերպվել, պատկերացրու՝ դու նստած՝ հանգիստ աշխատում ես, հարմար կյանք ա ու ոնց որ իջնես ներքեւ», - ասում է նա: Սվետան նշում է, որ ժամանակի հետ շատ բան փոխվեց՝ օգնելով ուրիշներին, սկսեց օգնել նաև ինքն իրեն: 

«Երբ ես մարդուն օգնել եմ, ես շատ թեթեւացած տուն եմ գնացել։ Շատ եմ ընկել ու հելել, դե էս կյանքը ու՞մ չգցեց ու հանեց, տենց էլ պետք ա լիներ», - ասում է նա:

Սվետան աշխատում է «Առաքելություն Հայաստան» հասարակական կազմակերպությունում, որը շուրջ 25 տարի օգնում ...
Սվետան աշխատում է «Առաքելություն Հայաստան» հասարակական կազմակերպությունում, որը շուրջ 25 տարի օգնում է կենսաթոշակառուներին: Ամեն օր նա այցելում է իր 17 շահառուներից երեքին:

Այս տարիների ընթացքում Սվետան մտերմացավ շահառուների հետ, ինչպես Ալիսի, որ նրա այցելությունների ժամանակ սիրում է զրուցել ու երգել: Նա մտերիմ է նաև 67-ամյա Կարինե Տոնոյանի հետ, որ 2100 շահառուներից ամենաերիտասարդն է։ Նրան «Առաքելություն Հայաստանն» օգնում է Երևանում և Հայաստանի վեց այլ մարզերում գործող տարեցների տնային խնամք ծրագրի միջոցով:

Սվետան շաբաթը մեկ այցելում է Կարինեին՝ մթերքներ բերում, օգնում ճաշ պատրաստել և մաքրել տունը: Նա Կարինեին նաև օգնում է լողանալ, նույնիսկ մազերն է ներկում: Կարինեի համար, սակայն, Սվետան ավելին է, քան օգնող ձեռքը: Նրա շաբաթական այցերը տոն են դարձել և ցրում են մենակ ապրելու ձանձրույթը:

«17 շահառու ունեմ, 17 տարբեր կյանքերով եմ ապրոմ: Ես օրական այցելում եմ երեք շահառուի և սովորաբար նրանց հետ մնում մի երկու-երեք ժամ, ինչքան մնաս՝ գործ կգտվի, քանի որ նրանք սովորաբար օգնող չունեն: Եթե ոչինչ էլ չլինի, նստում ես, հետները խոսում, խոսքի կարոտ են, ինֆորմացիայի կարոտ են ու մարդու կարոտ են, որ իրանց կլսի», - ասում է Սվետան:

73-ամյա Ջուլիա Խաչատուրովան պատրաստվում է 68-ամյա Սվետա Խաչատրյանի հետ հերթական հանդիպմանը: Լեռնային Ղարաբաղի առաջին պատերազմի ժամանակ Ջուլիան ստիպված էր փախչել Ադրբեջանից՝ Բաքվից: Սվետան օգնում է նրան խոհարարության և կենցաղային այլ գործերում՝ որպես «Առաքելություն Հայաստան»-ի ներկայացուցիչ:
Մինչ Սվետան աշխատում է, Ջուլիա Խաչատուրովան համեստ հյուրասիրություն է պատրաստում։

Նա ասում է, որ շահառուներից շատերի համար ինքը միակ այցելուն է, որ ունենում են:

«Այ էդ ա ինձ զարմացրել. երեխաները կարող են թողնել իրենց ծնողներին և չխնամել նրանց… Պատահել ա՝ տեսել եմ, որ վատ ա շահառուն, զանգել եմ բարեկամներին, չեն էկել, հաջորդ օրը գնացել, տեսել եմ՝ մահացած, զանգել եմ, ասել եմ՝ մահացել ա, ասում էի ինքը վատ ա, կարող ա չլուսացնի», - ասում է նա:

71-ամյա Մարգո Ավետյանը Սվետայի 17 շահառուներից մեկն է: Համաճարակը դժվարացրել է և՛ Սվետայի, և՛ տարեց ...
71-ամյա Մարգո Ավետյանը Սվետայի 17 շահառուներից մեկն է: Համաճարակը դժվարացրել է և՛ Սվետայի, և՛ տարեց մարդկանց կյանքը, բայց նա փորձում է ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները, որպեսզի կարողանա շարունակել այցելել և օգնել նրանց:
Շահառուներից Մարգո Ավետյանի բնակարանը: «17 շահառու ունեմ, ապրում եմ 17 տարբեր կյանքերով », - ասում է Սվետան:
Սվետան մաքրում է Մարգո Ավետյանի բնակարանը: Նա ասում է, որ հաճախ, եթե ժամանակը թույլ է տալիս, նստում և խոսում է ծերերի հետ, քանի որ նրանք մարդկային շփման կարոտ են:
Մարգո Ավետյանի աշխատանքը՝ հայերեն «մ» տառը։
Մարգո Ավետյանը ցույց է տալիս իր ասեղնագործած սփռոցը: Մի քանի տարի առաջ նա սկսեց վաճառել իր պատրաստած ասեղնագործ իրերը:
71-ամյա Մարգո Ավետյանը հեռախոսով զրուցում է քրոջ հետ, մինչ Սվետան ավարտում է իր աշխատանքը: Նա օգնում է ծերերին՝ ըստ անհրաժեշտության մաքրման, խոհարարության, մթերքների գնման, լոգանքի, լվացքի և կենցաղային այլ աշխատանքներում։
Աշխատանքն ավարտելուց հետո Մարգոն և Սվետան զրուցում են: «Եթե ոչինչ էլ չլինի, նստում ես, հետները խոսում, խոսքի կարոտ են, ինֆորմացիայի կարոտ են ու մարդու կարոտ են, որ իրանց կլսի», - ասում է Սվետան։

«Մարդու բնավորության հետ գործ ունենալու աշխատանք ա, ու բարդ աշխատանք ա։ Էրեխեքը ոնց են, նույնն էլ մեծերն են՝ չար, խելոք, հանգիստ, կամակոր, բայց դե իրանք մնում են մարդ, ուրեմն մենք էլ պիտի մարդկային լինենք իրանց նկատմամբ»:

ՆՎԻՐԱԲԵՐԵՔ ՉԱՅԽԱՆԱՅԻՆ
Մենք շահույթ չհետապնդող մեդիա կազմակերպություն ենք, որը լուսաբանում է թեմաներ ու առանձին խմբերի մասին պատմություններ, որոնք հաճախ անտեսվում են հիմնական լրատվամիջոցների կողմից: Մեր աշխատանքը հնարավոր չէր լինի առանց մեր համայնքի և ձեր նման ընթերցողների աջակցության: Ձեր նվիրատվությունները մեզ հնարավորություն են տալիս աջակցել լրագրողներին, ովքեր լուսաբանում են տարածաշրջանի չներկայացված պատմությունները: Ներկայումս մենք աշխատում ենք «Թվային հետք» թեմայի շուրջ՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են համակարգիչները, պլանշետները և հավելվածները, որոնք այժմ մեր կյանքում կարևոր դեր են խաղում, ազդում մեր բարեկեցության, հարաբերությունների, համայնքների և հասարակությունների վրա, և ինչ է նշանակում ապրել թվային դարաշրջանում: Ձեր նվիրատվությունը կօգտագործվի այս թեմայի շուրջ աշխատող մեր թղթակիցներին աջակցելու համար:
նվիրաբերեք հիմա