წავალ, თუ დავრჩები? | მარიამ გიუნაშვილის ფოტოამბავი
ფოტოგრაფი: მარიამ გიუნაშვილი
არქივი მეხსიერებას ინახავს, გადახდენილ ამბებს, მძაფრ შეგრძნებებსაც აცოცხლებს. ჩემი ფოტოკამერით გარემოს გამუდმებით ვაკვირდები. ბევრ ადამიანს გადააწყდებით საგულდაგულოდ გადარჩეულ, დახარისხებულ და შენახულ საქაღალდეებში. ზოგიერთს, ალბათ, ერთადერთხელ შევხვედრილვარ, ზოგიერთი კი, შეიძლება, წლებია უკვე აღარ მინახავს, მაგრამ არიან ისეთებიც, რომლებიც თითქმის ყველა სიტუაციაში ჩემგან ხელის გაწვდენაზე აღმოჩნებიან ხოლმე: ჩემი ახლო მეგობრები. გვიან მივხვდი, რომ მათ გაცნობის დღიდან ვიღებ, სპონტანურად, როგორც ინტუიცია მიკარნახებს ისე. კადრი ჩვენ შორის სამუდამო კავშირს აჩენს. ამ მედიუმით გამოვხატავ ინტერესს, აღფრთოვანებას, სევდას და სიყვარულსაც. ეს ჩემმა მეგობრებმაც იციან, ამიტომ ერთად გადავწყვიტეთ, ჩვენი თავგადასავლები ფოტოკადრებად დაგვემახსოვრებინა.
სამშობლოს აღქმაც მათთან გადაჯაჭვულია: საყვარელი ქალაქი, ქუჩა, სახლი, საჭმელიც კი მათთან ასოცირდება. დღეს მიტოვებულის შეგრძნებით ვარ, ერთი თვის შუალედში ხუთი ახლო მეგობარი გავაცილე ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში, თან უკანდასაბრუნებელი ბილეთის გარეშე. კი არ უნდოდათ, ან საზღვარგარეთ ცხოვრებაზე კი არ ოცნებობდნენ, იძულებით. წასვლაზე მეც მეფიქრება.
მანამდე, არქივიდან ჩვენ საერთო ამბავს ვკინძავ, მოზაიკასავით ვაწყობ უახლეს წარსულს და ვცდილობ, ძალიან ბუნდოვანი მომავლის კონტურებიც დავინახო. როგორი შეიძლება იყოს ცხოვრება საქართველოში ახალგაზრდების, რომლებსაც განსხვავებულად აცვიათ, ეპატაჟურები არიან, ყველაზე თამამ აზრებსაც ხმამაღლა ახმოვანებენ?! ეს იოლი არც არასოდეს ყოფილა ჩვენთან.
მათი წასვლის პარალელურად, ჩემი ყოველდღიურობაც შეცვლილია, ჩვევას არ ვღალატობ და ჯიუტად ვიღებ ახალ რეალობასაც.
წავალ, თუ დავრჩები? - ძალიან მეშინია ეს კითხვა მალე ამ კითხვით არ ჩავანაცვლო: გავასწრებ, თუ ვერ გავასწრებ?
სონა, 27 წლის
სონა მულტიდისციპლინარული არტისტია.
თბილისში დრეგ პერფორმანსებში ვმონაწილეობდი. პარფიუმერიის საცალო გაყიდვების ბრენდ მენეჯერიც ვიყავი. პარალელურად ვმუშაობდი ბარმენად კლუბებსა და ბარებში.
ქვიარ ადამიანისთვის საქართველოში ცხოვრება ადვილი არც არასოდეს ყოფილა, მაგრამ წასვლაზე მაინც არ მიფიქრია. რასაც ვქმნიდი, მჯეროდა, რომ ამით ვაძლიერებდი თემს. როცა ,,ქართულმა ოცნებამ” ლგბტ უფლებების შემზღუდავი კანონპროექტი მიიღო, ფაქტობრივად მეც ამკრძალა და ჩემი ხელოვნებაც. ზუსტად ამ დროს, 2024 წლის მარტში ტრანზიციის პროცესი დავიწყე. ისეთი ვითარება იყო, სამედიცინო სერვისებსაც ვეღარ მივიღებდი. მივხვდი, რომ ძალიან გამიჭირდებოდა, დასაკარგი დრო აღარ მქონდა, ამიტომ სწრაფად მივიღე გადაწყვეტილება: ბელგიაში ჩავედი და ლტოლვილად ჩავბარდი. ურთულესი გზაა.
ბელგიაში სოციალურ მუშაკს და ფსიქოლოგს შენთვის სახელმწიფო უზრუნველყოფს. სამედიცინო კვლევები და მედიკამენტები უფასოდ მაქვს.
თავშესაფარში დროებითი სამუშაოს პოვნაც შეგიძლია. მე, მაგალითად, ხატვას ვასწავლიდი სხვებს, სამზარეულოშიც მიმუშავია.
მთელ დღეს აქ [თავშესაფარში] ვატარებ: ვხატავ, ვქსოვ, ვკითხულობ. კიდევ უფრო შევეჩვიე მარტოობას.
ფანჯრიდან ჩიტების ყურება დავიწყე: ვუყურებ და ვითვლი. რამდენ ჩიტსაც იმ დღეს დავითვლი, იმ სიძლიერით შევიგრძნობ მეც ბედნიერებას. თუ მარჯვნივ მიფრინავენ, კარგის ნიშანია, თუ მარცხნივ, მაგ დღეს შეიძლება გარეთ აღარც გავიდე.
მანდ რომ ვიყავი, ჩემი ყოფნა უკვე პროტესტი იყო ერთგვარი. ახლა ეს განცდაც გამიქრა.
სანდრო, 30 წლის | ბებე, 35 წლის | დამიანე, 12 წლის
სანდრო მხატვარია. ბებე სახელოვნებო სფეროში მუშაობდა. 10 წელი აწარმოებდა ჭაჭას ,,ორიჭა”, რომელიც ოჯახის ტრადიციაა.
2025 წლის ივლისში დავტოვეთ საქართველო. ზუბალაშვილების ქუჩაზე ვცხოვრობდით, პარლამენტის შენობიდან 200 მეტრში. ,,ტიტუშკების” სიახლოვეს რომ აღმოვჩნდი და სახლის კარი მაგრად ჩავკეტე, მაშინ მივხვდი, რომ ცუდად იყო საქმე. კიდევ რა იყო იცით შემაშფოთებელი ჩემთვის? ჩემმა შვილმა სკოლაში სიარული სხვა გზით დაიწყო, პოლიცია რომ არ შეხვედროდა არსად.
2023 წელს პირველად რომ შემოიტანეს ,,აგენტების კანონი” პარლამენტში განსახილველად, იმ დღიდან სულ პროტესტში ვარ. ჩემს შვილთან ურთიერთობას იმდენი დრო მოვაკელი. სტრესის ფონზე ჯანმრთელობა გამიუარესდა. დარბევებშიც მოვყოლილვარ. მეც მქონდა სასამართლო, გმირთა მოედნის გადაკეტვას მედავებოდნენ, სამხილი არ ჰქონდათ ოღონდ. სხვების სასამართლოებიც არ გამომიტოვებია, იმდენ უსამართლობას ვუყურე ჩემი თვალით.
ამის მიუხედავადაც არ მივდიოდი საქართველოდან. ერთ დღესაც, როცა აღსრულების ბიუროდან დამირეკეს და მითხრეს, აქციების გამო დაკისრებულ ათასობით ჯარიმას თუ არ გადაიხდით, სახლში ყველა ნივთს აღვწერთო, მაშინ დავიწყე უკვე ფიქრი წასვლაზე. არ მინდოდა, დამიანეს ეს გამოეცადა.
კიდევ ერთი ფაქტი იყო გადამწყვეტი ჩვენთვის. კახეთში, სადაც ჭაჭას ვაწარმოებთ, მამაჩემს შუაღამისას დაადგნენ თავზე, არც კი აღწერეს ისე წაიღეს მთელი ინვენტარი, მისი პირადი ნივთები, ჭაჭის მთელი მარაგი.
ამ ამბიდან ზუსტად სამ კვირაში წავედით საქართველოდან. არ იყო ადვილი პროცესი. თუმცა, საფრანგეთის სახელმწიფო სტრუქტურები ძალიან გვეხმარებიან. დამიანესთვის მალევე შეარჩიეს სკოლა, გვაქვს სამედიცინო დაზღვევა.
ბებე
ახლა შორიდან რომ ვუყურებ წინააღმდეგობას, ძალიან ემოციურია ეს ჩემთვის. მეც ხომ აქტიური მონაწილე ვიყავი და დაწყებული საქმე, ბოლომდე ვერ მივიყვანე.
თითქოს ნახევარ-ნახევარ ცხოვრებას ვცხოვრობ. თან ახალ ქვეყანაში ადაპტაციის პროცესს გავდივარ და თან გამუდმებით საქართველოდან ახალ ამბებს ვადევნებ თვალს. ვერ ვწყდები მანდ მიმდინარე მოვლენებს. ტერიტორიის შეცვლა არ კმარა თურმე. ფიქრით სულ თბილისში ვარ. ეს მდგომარეობა უცნაურ ძილ-ბურანს ჰგავს.
წინააღმდეგობა არ უნდა შეწყდეს. უნდა გავიმარჯვოთ ამ ბრძოლაში და ჩვენც აუცილებლად დავბრუნდებით.
სოფო, 32 წლის | რეზი, 27 წლის | კიტა, 3 წლის
სოფო და რეზი დიზაინერები არიან.
საქართველოში, ძირითადად, დისტანციურად ვმუშაობდით. უცხოური კომპანიებისგანაც ვიღებდით დიზაინზე შეკვეთას. 3 წლის შვილი გვყავს, კიტა. ბაღში თბილისში დადიოდა.
2024 წელს აქციები რომ დაიწყო, რომელსაც მშვიდობიანი დემონსტრანტების დაკავებებიც მოჰყვა, ესპანური კომპანიის დამსაქმებელმა საცხოვრებლად ესპანეთში გადასვლა შემომთავაზა. ყველაფერში დაგეხმარებითო, დამპირდნენ. კიტას უკეთეს გარემოში აღზრდის გამო, ამ შესაძლებლობას ხელიდან ვერ გავუშვებდით. როგორ უნდა გვეთქვა უარი ჩვენს შვილს უკეთესი ჰაერი ესუნთქა, უფრო ჯანსაღი საკვები ეჭამა, უფრო ხარისხიანი განათლება მიეღო?! თბილისში, განსაკუთრებით, ბოლო ორი წელი [2024-2025] სულ სტრესში ვიყავით.
ამ კომპანიის დახმარების გარეშე, ამდენ სირთულეს და გამოწვევას, რაც სხვა ქვეყანაში გადასვლას ახლავს თან, ვერ გავუმკლავდებოდით.
სამშობლოს დატოვების გადაწყვეტილება ადვილი არ ყოფილა. რთული და სევდიანი პროცესია. მშობლებისგან, მეგობრებისგან, სახლისგან შორს თავიდან იწყებ და სწავლობ ცხოვრებას. დარჩენა მერე შეიძლება გვენანა.
კიტას მაინც ყველაზე მეტად გაუჭირდა. ნაცნობი, მოსიყვარულე გარემოდან უცებ სრულიად უცხო აღმოჩნდა. მისი ენა არ ესმოდათ, ხმას არავინ სცემდა. თვითონაც არაფერი ეცნობოდა. არც დღე ეძინა და არც ღამე. სულ გაღიზიანებული იყო, ჩემ მიმართ აგრესიული გახდა, ამ ცვლილებას ჩემთან აკავშირებდა. თვეზე მეტი ვიყავით ასე. მერე ბაღში შევიყვანეთ და მასწავლებლებმა ყველაფერი იღონეს კიტას სწრაფი და უმტკივნეულო ადაპტაციისთვის.
საბედნიეროდ, კავშირი საქართველოსთან არ გაგვიწყვეტია. მშობლებიც ჩამოვიდნენ ჩვენთან სტუმრად, ჩვენი მეგობრებიც. ამ მხრივ, ნამდვილად გაგვიმართლა.
ესპანეთმა დიდიხნის დაკარგული სიმშვიდის განცდა დამიბრუნა. მომავლის წარმოდგენაც კი შემიძლია უკვე.
განახლება: გმირების თხოვნით, ბებეს, სანდროს და დამიანეს ისტორიიდან ამოღებულია ორი ფოტო, რაც გამოქვეყნებული იყო ფოტოისტორიის თავდაპირველ ვერსიაში.