ახალგაზრდების ტვინში შეღწევა | პროპაგანდის ახალი ამოცანა

ახალგაზრდების ტვინში შეღწევა | პროპაგანდის ახალი ამოცანა ახალგაზრდების ტვინში შეღწევა | პროპაგანდის ახალი ამოცანა

ჩვენ ყველანაირად შევეცდებით, რომ ყველა ადამიანის ტვინში შევიდეთ — ამ ამბიციური ფრაზით დაიწყეს „იუტუბერობა“ გასულ წელს ორმა ახალგაზრდამ — თორნიკე ბაღათურიამ და საბა ჯანაშიამ, და საზოგადოებას თავიანთი პოდკასტი, „ტვინის გასაღები“, წარუდგინეს. ავტორების თანახმად, პოდკასტის მიზანი სასარგებლო საქმის კეთება და იმის „გაფორმებაა“, რომ საქართველოს ახალგაზრდების უმრავლესობა მათ აზრზეა. ყოველთვიურად 2-3 ეპიზოდს წერენ და ცდილობენ, მიმდინარე პოლიტიკური მოვლენები „ქართული ოცნების“ სასარგებლო პერსპექტივიდან განიხილონ.

მმართველმა ძალამ ახალგაზრდების „ტვინში შეღწევის“ საჭიროება 2023 წლის მარტში დაინახა, როცა ე.წ. „რუსული კანონის“ მიღება პირველად სცადა და მასშტაბური საპროტესტო აქციების ფონზე უკან გაწვევა მოუწია. პარტიის ლიდერების მხრიდან სწორედ მაშინ გაჟღერდა პირველად ერთგვარი აღიარება, რომ ახალ თაობაზე მათი საინფორმაციო კამპანია ვერ მუშაობდა. მამუკა მდინარაძემ ახალგაზრდები მაშინ შეცდომაში შეყვანილად მოიხსენია. ირაკლი ღარიბაშვილმა კი დაამატა, რომ სტუდენტები „პოლიტიკურად ხელმოცარულმა, გაკოტრებულმა ადამიანებმა მოატყუეს“.

ამ აღიარებას მალევე „ქართულ ოცნებასთან“ აფილირებული ჯგუფებისა თუ პროტესტის მადისკრედიტირებელი Facebook გვერდების სწრაფი მიგრაცია და ახალი ანალიტიკოს-ექსპერტების გამოჩენა მოჰყვა TikTok-სა და YouTube-ზე — იქ, სადაც მმართველ ძალას „შეცდომაში შეყვანილი“ ახალგაზრდები ეგულებოდა.

2025 წლის მაისში მედიის განვითარების ფონდის (MDF) დაკვეთით ჩატარებული, CRRC-საქართველოს კვლევის მიხედვით, 18-34 წლის ახალგაზრდების 88% სწორედ სოციალური მედიიდან იღებს ინფორმაციას. საქართველოს მოსახლეობისთვის სოციალური მედიიდან Facebook ყველაზე ხშირად გამოყენებადი პლატფორმაა (75%), შემდეგ YouTube მოდის 25%-ით, Instagram - 23%-ით, TikTok კი - 19%-ით.

„სადაც ხალხია, იქ უნდა გააქტიურდეს პროპაგანდა და იქ უნდა შეიქმნას საზოგადოებრივი აზრი. თუ სადმე ორი ადამიანია, ერთი მაინც ამაზე უნდა საუბრობდეს“, ასე ხსნის დეზინფორმაციის მკვლევარი, ნინო რიჟამაძე, ამ მიგრაციას.

სოციალური ქსელის პირველი მომხმარებლების მსგავსად, „ქართულ ოცნებამაც“ ფეხი Facebook-ზე აიდგა, მისთვის სწორედ ეს პლატფორმა და მისი მახასიათებლებია მშობლიური და ნაცნობი, ნარატივსაც ის ყველაზე ეფექტურად Facebook-ზე აკონტროლებს. დროსთან ერთად ახალი სოციალური ქსელების გამოჩენამ, ვიდეო და რილსის ფორმატის პოპულარობის ზრდამ ხელისუფლების საინფორმაციო სტრატეგიაშიც გააჩინა ცვლილებების აუცილებლობა. ასე დაბრუნდა მეინსტრიმში თითქოს უკვე მივიწყებული ვოქს პოპი, იგივე ქუჩის გამოკითხვა.

„ქართულ ოცნებასთან“ დაკავშირებულმა ჯგუფებმა ამ პროპაგანდისტული ინსტრუმენტის გამოყენება გასულ წელს დაიწყეს. 2024 წლის თებერვალში სოციალურ ქსელებში პირველად გამოჩნდა გვერდი „რახდება“, რომელმაც საზოგადოების ყურადღება თავდაპირველად არაპოლიტიკური შინაარსის გამოკითხვებით მიიპყრო. პირველი 5 ვიდეო აჩვენებს, რომ ქუჩაში გამვლელებს ანეკდოტის მოყოლას ან ყოფილი შეყვარებულისთვის დარჩენილი სათქმელის საჯარო გაზიარებას სთხოვდნენ. იუმორსა და პირველ სიყვარულთან დაკავშირებულ მელანქოლიაში უცებ ჩნდება პოლიტიკური შინაარსის შეკითხვა იოლად განჭვრეტადი პასუხით, როცა გამვლელებს უკვე იმას ჰკითხავენ — უნდა აიკრძალოს თუ არა LGBT პროპაგანდა?

რბილი ძალის ამ ტექნიკის გამოყენება სოციალურ ქსელებამდე სატელევიზიო სივრცეშიც ნაცადი ხერხი იყო, რაც დღემდე გრძელდება და საინფორმაციო ბადეში გასართობ გადაცემებს კვლავ დიდი დრო ეთმობა.

„რათა საზოგადოებას მეტი „სანახაობა“ ჰქონდეს და კრიტიკულად ნაკლებად იაზროვნოს. გარდა ამისა, აპოლიტიკური, გასართობი შინაარსის ვიდეოებს მეტი შანსი აქვთ სოცქსელებში ვირუსულად გავრცელების. რამდენიმე ვიდეოს ვირუსულად გავრცელებაც საკმარისია, რომ ამას სხვა ვიდეოების ნახვაც მოჰყვეს, სადაც უკვე კონკრეტული გზავნილებია“, გვეუბნება საზოგადოებრივი კომუნიკაციის სპეციალისტი და ციფრული სოციოლოგიის მაგისტრი თეონა ბაღდავაძე.

Chai Khana-მ „რახდება-ს“ მხოლოდ TikTok გვერდზე 2024 წლის 5 თებერვლიდან 2025 წლის 5 დეკემბრის ჩათვლით გამოქვეყნებული 600-ზე მეტი ვიდეო შეისწავლა, რომელსაც, საერთო ჯამში, უკვე 2.4 მილიონზე მეტი მოწონება აქვს. ამ დროის განმავლობაში ხალხისთვის დასმული 116 კითხვიდან 63 - პოლიტიკური, 53 კი აპოლიტიკური შინაარსის იყო.

„რახდება-ს“ ვიდეოების შინაარსზე დაკვირვებამ გვაჩვენა, რომ ახალგაზრდები ვიდეოებში ძირითადად მაშინ ჩანან, როცა კითხვას პოლიტიკური შინაარსი არ აქვს. მათგან, როგორც წესი, ის აინტერესებთ, როგორი ბიჭები/გოგოები მოსწონთ, რაზე ოცნებობდნენ ბავშვობაში, რას შეიცვლიდნენ გარეგნობაში, რისი ეშინიათ ან რა წიგნი წაიკითხეს ბოლოს, მაშინ როცა ასაკოვან ხალხს ეკითხებიან როგორი პრეზიდენტია სალომე ზურაბიშვილი, ან რა მოხდება, თუ ხელისუფლებაში კოლექტიური „ნაციონალური მოძრაობა“ დაბრუნდება და რამდენად სამართლიანად ექცევა ევროკავშირი საქართველოს.

ამას ემატება პოლიტიკურ თემებზე დასმული კითხვების ფორმულირებაც, რომელიც რამდენიმე ტიპის შეკითხვად შეიძლება დაიყოს. როცა „ქართული ოცნების“ მიერ დამკვიდრებული შეფასებების ფაქტად წარმოჩენა სურთ, მაშინ გამვლელებისგან აინტერესებთ — როგორ შეაფასებენ უცხო ქვეყნის წარმომადგენლების ჩარევას ჩვენი ქვეყნის შიდა საქმეებში?

თუ რესპონდენტს „სწორ“ პასუხს თავად კარნახობენ, მათთვის დასმული შეკითხვა ასე ჟღერს — საქართველოს უსაფრთხოებისთვის და ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენისთვის რომელი იქნება ეფექტიანი გზა — ნატოში გაწევრიანება თუ ნეიტრალიტეტი? მანიპულაციურად დასმულ პოლიტიკური შინაარსის კითხვებზე პასუხებიც ისეა გაფილტრული, რომ „ქართული ოცნების“ სასურველი ნარატივი ერთადერთ მისაღებ საზოგადოებრივ აზრად წარმოჩინდეს.

იდენტური სტრატეგიით მუშაობს გვერდი „მოდი ვკითხოთ ხალხს“, რომელიც „რა ხდებას“ გამოჩენიდან რამდენიმე თვეში, 2024 წლის ოქტომბერში, შეიქმნა. „რა ხდებასგან“ განსხვავებით, კონტენტის ნაწილი რეგიონებშია ჩაწერილი და ქმნის ილუზიას, რომ მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა თბილისსა და რეგიონებში ერთ აზრზეა და სრულ თანხვედრაშია „ქართული ოცნების“ პოლიტიკასთან.

ISFED-ის ანგარიში, რომელიც ქუჩის გამოკითხვას, როგორც პროპაგანდის ინსტრუმენტს იკვლევს, ამბობს, რომ ამ პროპაგანდისტული მეთოდის გამოყენების მიზანი ცრუ კონსენსუსის ეფექტის შექმნაა.

„სხვადასხვა გზით ფართოდ გაშუქებული ერთი კონკრეტული შეხედულება ქმნის შთაბეჭდილებას, რომ ის არის დომინანტური საზოგადოებრივი აზრი, მაშინ როცა, რეალურად, შესაძლოა, უმცირესობის პოზიცია იყოს. ამ ყველაფრის გრძელვადიანი შედეგი შეიძლება იყოს ადამიანების დაშინება ან პროპაგანდით ისე დამუშავება, რომ მათ საჯაროდ აღარ გამოთქვან ალტერნატიული მოსაზრებები, რაც გაამყარებს ილუზიას იმის შესახებ, რომ ერთი კონკრეტული შეხედულებაა საზოგადოებაში მიღებული“, ვკითხულობთ ანგარიშში.

„ქართული ოცნების“ პროპაგანდის მთავარი ამოცანაც სწორედ ე.წ. „ყალბი თანხმობის“ ნარატივის შექმნაა თეონა ბაღდავაძისთვისაც, რათა ადამიანებს ეგონოთ, რომ უმრავლესობაში მმართველი ძალის მხარდამჭერები არიან:

„მთავარი სტრატეგია, რაც ბოლო პერიოდში გამოჩნდა ჩემთვის, არის „ქართული ოცნების“ არა ნარატივის, არამედ სტრატეგიული იარაღის ცვლილება, რაც პირდაპირ თავდასხმასა და ორკესტრირებულ შეტევაში გამოიხატება. პარტია გადავიდა ე.წ. პარტიზანულ ომზე და ცდილობს დეზორიენტაცია მოახდინოს ადამიანების, რათა მათ გაუჩნდეთ მხოლოდ ორი ტიპის ემოცია, განცდა — შიში და უიმედობა“.

თანხმობის ილუზიის წარმოებისთვის პროპაგანდა ხშირად იყენებს სხვადასხვა დროს და ადგილას ჩაწერილ ერთსა და იმავე რესპონდენტებს. Chai Khana-მ თავისი დაკვირვების ფარგლებში, სამი ადამიანის იდენტიფიცირება შეძლო, ვინც ქუჩის გამოკითხვებში არაერთხელ გვხვდება.


ეს ვიდეო სხვადასხვა დროს ჩაწერილ 6 გამოკითხვას აერთიანებს. როგორც იკვეთება, ქუჩის ამ გამოკითხვებში ერთი და იგივე რესპონდენტისგან ისმენენ აზრს.


ქუჩის გამოკითხვა ,,რა ხდება". ეს ვიდეოც სხვადასხვა დღეს ჩაწერილ გამოკითხვას აერთიანებს, სადაც რესპონდენტი მეორდება.


პოდკასტი — ახალი საინფორმაციო ფრონტი ძველი გზავნილებით

თავდაპირველად, როდესაც „ქართულმა ოცნებამ“ საქართველოში პოლიტიკური დისკურსისა და საზოგადოებრივი აზრის ფორმირებისთვის META-ს პლატფორმების გარდა, სხვა სოციალური ქსელების გამოყენებაც დაიწყო, პირდაპირ იმეორებდნენ Facebook-ზე არსებულ „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერი კონკრეტული გვერდების შინაარსს. ამ მიდგომამ დეზინფორმაციის მკვლევრის, ნინო რიჟამაძის, დაკვირვებით, არ იმუშავა:

„კონტენტის გავრცელების თვალსაზრისით, არ ვფიქრობ, რომ ყველა სოციალურ ქსელში ერთნაირად წარმატებულები არიან. მათი საინფორმაციო აქტორები და ის ჯგუფები, რომლებიც წლების მანძილზე აქტიურად მუშაობდნენ სტრატეგიების და ტაქტიკების შემუშავებაზე და რომელიც წარმატებული იყო Facebook პლატფორმისთვის, ტექნიკური თვალსაზრისით, ისეთივე წარმატებულები არ ჩანან, მაგალითად, TikTok-ზე. თუმცა, ეს შეიძლება მომავალში შეიცვალოს“, - ამბობს ნინო რიჟამაძე.

საქართველოში, ისევე როგორც საერთაშორისოდ, ვიდეო ფორმატში შეზრდილი პოდკასტის პოპულარობის ზრდა „ქართული ოცნების” საკომუნიკაციო სტრატეგიაზეც აისახა, სადაც პოდკასტებს მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავთ. თორნიკე ბაღათურია და საბა ჯანაშია პირველად 2024 წლის ნოემბერში მიუსხდნენ ქართულ ორნამენტებიან სუფრაზე მდგარ მიკროფონებს და ერთი წლის განმავლობაში „ტვინის გასაღების“ 35 ეპიზოდი ჩაწერეს, სადაც მიმდინარე მოვლენებს ზოგჯერ თანამოაზრე სტუმრებთან ერთადაც განიხილავენ.

თორნიკე ბაღათურიას, როგორც წამყვანს, პოდკასტში უფრო ერუდირებული ახალგაზრდა კაცის იმიჯი აქვს, გეოპოლიტიკაზე საუბარი და საერთაშორისო ამბების მიმოხილვა მისი პრეროგატივაა, ხშირად იშველიებს ისტორიულ ფაქტებს, ასევე გმობს დასავლეთს და „დიფ სთეითის“ ხსენებასთან ერთად, დონალდ ტრამპის გამჭრიახ პოლიტიკაზეც მიუთითებს. მეორე წამყვანი, საბა ჯანაშია, უფრო ემოციური მოსაუბრეა, ჟარგონული მეტყველება და თავისუფალი სტილი აქვს, საუბრისას საბა კამერასთან აქტიურად მუშაობს — ხშირად იყურება ლინზაში და როდესაც აუდიტორიას ემოციურად მიმართავს, პირდაპირი მზერით თვალებით კონტაქტს ამყარებს მაყურებელთან.


პოდკასტი ,,ტვინის გასაღები" Youtube არხზე. წამყვანი საბა ჯანაშია ჟურნალისტ მზია ამაღლობელის სამაგალითო დასჯას ამართლებს.

ინფორმაციის სანდოობის აღქმაზე გავლენას ახდენს არა მხოლოდ შინაარსი, არამედ კომუნიკაციის ფორმაც — აღნიშნულია CRRC-ის კვლევაში „მედია და დეზინფორმაცია საქართველოში“, რომლის მიხედვითაც, საქართველოში მოსახლეობის 62% იზიარებს მოსაზრებას, რომ მეტყველების სტილი, ემოციები და ხმის ტონი ხშირად ისევე მნიშვნელოვანია, როგორც თავად ამბის სიზუსტე.

განსხვავებული იმიჯის მიუხედავად, ორივე წამყვანს ღირებულებები და შეხედულებები აერთიანებთ. პოდკასტის პირველივე ეპიზოდი „ქართველობის გაგებას“ მიუძღვნეს, მაყურებელს წარუდგნენ როგორც „ბავშვობის ძმაკაცები და თავისუფალი ადამიანები“. გადაცემის წამყვანები აუდიტორიამდე „ქართული ოცნების“ ნარატივის გასაგები ენით მიტანასთან ერთად, აყალიბებენ აზრს, რომ საქართველოში ახალგაზრდების უმრავლესობა მათი თანამოაზრე — კონსერვატიული ღირებულებების მატარებელია. ერთ-ერთ ეპიზოდში ამის სადემონსტრაციოდ სტუმრად მიიწვიეს 21 წლის ბიჭი და წარადგინეს, როგორც „საამაყო ახალგაზრდა, რომლის აზროვნებაც ყველასთვის სამაგალითო უნდა იყოს“.


პოდკასტი ,,ტვინის გასაღები" Youtube არხზე. სტუმარი ახალგაზრდა ბიჭია, რომელიც წარმოჩენილია, როგორც დღევანდელი ახალგაზრდების სახე.

„ტვინის გასაღების“ გამოჩენიდან ზუსტად ერთ კვირაში, 2024 წლის 25 ნოემბერს, YouTube-ზე კიდევ ერთი მსგავსი შინაარსის გადაცემა, უცხო პოდკასტი წამოიწყო ორმა ახალგაზრდამ — ნიკა მჟავანაძემ და გიორგი დორეულმა. „ტვინის გასაღებისგან“ განსხვავებით, მათი პოდკასტები უფრო შინაურულ, არასტუდიურ ფორმატში, ხშირად მისაღები ან საძინებელი ოთახიდანაა ჩაწერილი, წამყვანები კი კომპიუტერის წინ ე.წ. გეიმინგ სავარძლებში სხედან და თამამად აღიარებენ, რომ „ქართულ ოცნებას“ უჭერენ მხარს.

„უცხო პოდკასტის“ წამყვანებმა პირველი გადაცემის თემად „დიალოგი ყოფილ ნაცთან!“ შეარჩიეს. „ყოფილი ნაცი“ ერთ-ერთი წამყვანი, გიორგი დორეული აღმოჩნდა, რომელიც ტრანსფორმაციის შემდეგ საზოგადოებას არწმუნებს, რომ შეცდომაში იყო შეყვანილი, რადგან ოპოზიციას უჭერდა მხარს და საპროტესტო აქციებშიც აქტიურად მონაწილეობდა. თავის მხრივ, როგორც ოპოზიციის ყოფილი მხარდამჭერი, ცდილობს ოპოზიციურად განწყობილი ადამიანების პერსპექტივიდანაც ილაპარაკოს და ახსნას, რატომ ჰგონია მოტყუებული და შეცდომაში შეყვანილი ყველა, ვინც პროტესტში დღემდე მონაწილეობს და „ქართულ ოცნებას“ არ უჭერს მხარს.

„საპროტესტო მოძრაობასთან დაპირისპირება, სადაც ადამიანები თავისი ნებით გამოდიან, უდიდესი გამოწვევაა სამთავრობო პროპაგანდისთვის. ორი მთავარი მიზანი აქვთ — ერთი არის, უმრავლესობის ილუზია შექმნან და მეორე — უნდათ აქტიური მოქალაქე გადაიყვანონ პასიურ როლში და შეინარჩუნონ სტატუს-კვო.“ - ამბობს კომუნიკაციების სპეციალისტი, GIPA-ს ასოცირებული პროფესორი, თინა სტამბოლიშვილი.

გიორგი დორეულის თანაწამყვანი ნიკა მჟავანაძე უფრო დიდი ხნის „იუთუბერია“, პირადი YouTube არხიც აქვს ბევრად დიდი აუდიტორიით (150 ათასი გამომწერით), სახელად - „უცხო“, სადაც უფრო მოკლე 15-20 წუთიან ვიდეოებს (ბოლო ერთი წელია თითქმის სულ პოლიტიკური შინაარსის) დებს. გამოირჩევა აგრესიული რიტორიკით და არ ერიდება შეურაცხმყოფელი, ვულგარული ლექსიკის გამოყენებას. აქტიურად ავრცელებს დეზინფორმაციას, ჰომოფობიას, დასავლეთთან დაკავშირებულ კონსპირაციულ თეორიებს უძღვნის ვიდეოებს, ლაპარაკობს მასონებზე, „გლობალური ომის პარტიაზე“, „დიფსთეითზე“, საქართველოში „მეორე ფრონტის გახსნის“ მცდელობებზე და ა.შ.


პოდკასტი ,,უცხო" Youtube არხზე. წამყვანი ნიკა მჟავანაძე

„უცხო პოდკასტისა“ და „ტვინის გასაღების“ მთავარი პლატფორმა YouTube-ია, თუმცა, „ტვინის გასაღები“ სხვა სოციალურ ქსელებშიც აქტიურად ცდილობს აუდიტორიის მიზიდვას და კონტენტს თითქმის ყველგან აზიარებს. მაგალითად, TikTok-სა და Facebook-ზე. პლატფორმა R301, რომელიც მოხალისეობრივად დააფუძნეს პროპაგანდის მკვლევრებმა, სისტემატურად აკვირდება ყველაზე მაღალი ნახვების მქონე YouTube-ის 17 არხს (მათ შორისაა ხუთი არხი, რომელსაც Chai Khana-ც აკვირდებოდა). R301 ამბობს, რომ ამ არხების კონტენტის ანალიზმა ხშირად განმეორებადი თემები გამოკვეთა, რაც ერთიანი საინფორმაციო სტრატეგიის შთაბეჭდილებას ტოვებს.

მაგალითად, 2025 წლის ოქტომბრის ანალიზი აჩვენებს, რომ „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერი საინფორმაციო არხებისა და პროპაგანდისტული პლატფორმების მთავარი ნარატივი ქართული არასამთავრობო ორგანიზაციების „უცხოელ აგენტებად“ და „დასავლეთის მარიონეტებად“ (16%) და ტრადიციების მტრებად წარმოჩენა (14%) იყო. ამას მოსდევდა სამოქალაქო საზოგადოების დისკრედიტაცია (12%), ტრადიციებით მანიპულირება — „ოჯახური ღირებულებების“ დაცვის კონტექსტში (10%) და ევროინტეგრაციის წინააღმდეგ მიმართული ნარატივები — „სუვერენიტეტის დაკარგვა“ (10%).

მედიის კვლევების დოქტორი, ლაშა ქავთარაძე, მიიჩნევს, რომ არხების, კონტენტის და ფორმატის დივერსიფიკაციით „ქართული ოცნების“ საინფორმაციო სტრატეგია დღეს ბევრად უფრო კონსოლიდირებულია, ვიდრე მმართველობის პირველ წლებში:

„ე.წ. ქუჩის გამოკითხვებით საზოგადოების გარკვეულ ნაწილის უკვე გამზადებულ გზავნილებს აწვდიან. მარტივად გადასამუშავებელი შინაარსია და თან რეალური, ხელშესახები ადამიანები ჩანან. ბევრად უფრო ადვილად გასაგებია, როდესაც უბრალო ადამიანი გესაუბრება ეკრანიდან, უფრო მარტივია თავის მათთან გაიგივება. იუტუბერები და პოდკასტერები კი უფრო ინტელექტუალური ამბიციის მქონე მაყურებელს ემსახურებიან. იმ ადამიანებს, ვინც მიდრეკილია კონსპირაციებისა და ავტორიტეტების ეჭვქვეშ დაყენებისკენ“.

როგორც, მაგალითად, ფილოსოფიის ენაზე შეფუთულ პოლიტიკურ პროპაგანდას ეწევა და უფრო დახვეწილი და ინტელექტუალური ფორმით ცდილობს საზოგადოებაში „ქართული ოცნების“ პოლიტიკური ნარატივების განმტკიცებას ისტორიკოსი ნუკრი შოშიაშვილი, პოსტვ-ის ანალიტიკოსი, რომელმაც „იუტუბერობა“ ასევე 2024 წელს დაიწყო. შოშიაშვილმა თავის არხს „მილენიალი“ დაარქვა, მაყურებელს დასაწყისშივე აცნობა, რომ მისთვის საინტერესო თემები ფილოსოფია, ისტორია, ლიტერატურა, სამეცნიერო ფანტასტიკაა, და დაჰპირდა, რომ არხის მთავარი კონცეფციაც ამ თემებზე შემეცნებით საუბარს მოიაზრებდა. სიმულაცია და იდენტობის კრიზისი, გნოსტიკური ცივილიზაცია, რას ნიშნავს იყო ადამიანი, რა არის წარმოსახვა, იდეოლოგიები — იმ ფილოსოფიური საკითხების ჩამონათვალი გრძელია, რაზეც ბოლო წელიწად-ნახევრის განმავლობაში ჩაუწერია ვიდეო შოშიაშვილს, თუმცა, ინტელექტუალური შესავალი, როგორც წესი, დღევანდელი პოლიტიკური პროცესების „ქართული ოცნების“ პერსპექტივით განხილვას ებმის.

შოშიაშვილმა ერთ-ერთი ბოლო 5 წუთიანი ვიდეო, კარლ გუსტავ იუნგის თეორიის მიხედვით „დიდი დედის არქეტიპის“ მსჯელობას დაუთმო. პირველი 4 წუთში ფსიქოანალიზის შესახებ ისაუბრა, ბოლოს ერთ წუთში კი, ყველაფერი მიმდინარე საპროტესტო აქციებს დაუკავშირა და დაასკვნა, რომ აქციის მონაწილეები, რომელთა შორისაც „აგრესიული ქალები და ფემინური მამაკაცები“ ჭარბობენ, ცუდია. ისინი ქართულ იდენტობას ესხმიან თავს და ამისგან როგორმე უნდა გავთავისუფლდეთ.

ამ საინფორმაციო წრეში განსხვავებული ან კრიტიკული პერსპექტივები უბრალოდ არ ისმის. მუდმივად მეორდება თემები, სტუმრები და, შესაბამისად, შინაარსიც.



უძალობის განცდის ზრდა — პროპაგანდის მთავარი ამოცანა


კიდევ ერთი ინსტრუმენტი, რომელსაც პროპაგანდა იყენებს, არის მიმებსა და საარქივო მასალებზე დაფუძნებული კონტენტი, რომელსაც  წამყვანი არ სჭირდება და არც პერსონიფიცირებულია. Chai Khana-მ TikTok-ზე ორ წელში შექმნილი 20-მდე ანონიმური გვერდი შეისწავლა, რომლებიც უმეტესად მიმებს, საქილიკო ვიდეო მონტაჟს ავრცელებს, იყენებს სიძულვილის ენას პროტესტის მარგინალიზებისა და ოპოზიციური ფლანგის დისკრედიტაციისთვის. ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით ქმნიან ვიზუალურ მანიპულაციებს, შერჩევითად იყენებენ არქივიდან ამოღებულ ვიდეო მასალას და ა.შ. მსგავსი გვერდები Facebook-სა და TikTok-ზე რომ კოორდინირებულად მოქმედებენ ამას ISFED-ის მიერ სოციალური მედიის მონიტორინგის ფარგლებში მომზადებული კვლევებიც ადასტურებს.

საინფორმაციო აქტივობებში „ქართული ოცნება“ მნიშვნელოვან ფინანსურ რესურსებსაც ხარჯავს. ISFED-ის მონაცემებით, 2020-2025 წლებში „ქართულმა ოცნებამ“ Meta-ს პლატფორმებზე — Facebook-სა და Instagram-ზე — დეკლარირებული პოლიტიკური რეკლამისთვის საერთო ჯამში $1,345,058 დახარჯა. ხოლო ანონიმურ Facebook-გვერდებზე, რომლებიც ოპოზიციის დისკრედიტაციას ან „ქართული ოცნების“ მხარდაჭერას ემსახურებოდა, რეკლამის ღირებულებამ $200,490 შეადგინა.

სოციალურ ქსელებში ბოლო ორ წელში ჩამოყალიბებული ეს საინფორმაციო ეკოსისტემა ერთ-ერთი მთავარი პოლიტიკური იარაღია საინფორმაციო ომში. პროპაგანდის მკვლევრები, რომლებსაც სტატიაზე მუშაობისას ვესაუბრეთ, ამბობენ, რომ მმართველი ძალის მთავარი მიზანი ახლა ცრუ კონსენსუსის განცდისა და ილუზიის შექმნაა, თითქოს საზოგადოებრივი აზრი უკვე ჩამოყალიბებულია და უმრავლესობა „ქართული ოცნების“ პოლიტიკის მხარდამჭერია.

თინა სტამბოლიშვილმა ზაფხულში სტუდენტებთან ჩატარებული კვლევის მიგნებებიც გაგვიზიარა, რომელიც ჯერ საჯარო არ არის. კვლევის მთავარი მიზანი იყო, დაედგინათ ახალგაზრდების პოლიტიკური პრეფერენციები და გაერკვიათ, თუ როგორ პარტიას ელის საზოგადოება:

„ახალგაზრდები რეალურად არ განიხილავენ თავიანთ თავს, როგორც აქტორს. ვერ ვიტყვით, რომ გაბრუებულნი არიან პროპაგანდით, მაგრამ მძლავრობს ნიჰილიზმის განცდა და დამოკიდებულება, რომ „არაფერი გამომივა, რა აზრი აქვს რამის გაკეთებას, ჯობია, ჩემს საქმეს მივხედო“. „ქართული ოცნების“ პროგრამა მაქსიმუმი არის, რომ შეინარჩუნოს სტატუს-კვო, ანუ ჩატოვოს პასიურ მდგომარეობაში ადამიანების მასა. ყველა გზით ცდილობენ, რომ პროტესტი ბოლომდე ჩაკლან და კრიზისის განცდა შეუმცირონ ხალხს. ვფიქრობ, ჯერჯერობით ამას ვერ ახერხებენ“. - ამბობს თინა სტამბოლიშვილი.